Golconda Bonalu: తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగ అయిన ‘ఆషాఢ మాస బోనాలు’ అనగానే మనకు లష్కర్ బోనాలు, పాతబస్తీ బోనాలు, అంబర్పేట్ బోనాలు ఇలా ఎన్నో గుర్తొస్తాయి. కానీ, తెలంగాణ వ్యాప్తంగా ఎక్కడ బోనాల ఉత్సవాలు ప్రారంభం కావలన్నా, దానికి ముందు గోల్కొండ జగదాంబిక అమ్మవారి పూజలు జరగాల్సిందే. ఆషాఢ మాసం మొదటి గురువారం రోజున గోల్కొండ కోటలోనే తొలి బోనం సమర్పిస్తారు. అసలు అన్ని ప్రాంతాల కంటే ముందుగా గోల్కొండలోనే బోనాలు(Golconda Bonalu) ఎందుకు మొదలవుతాయి? దీని వెనుక ఉన్న చారిత్రక కారణం ఏంటో ఇప్పుడు సులభంగా తెలుసుకుందాం.
చారిత్రక కారణం (కుతుబ్ షాహీల కాలం)
గోల్కొండ కోటలో బోనాలు మొదలు కావడానికి శతాబ్దాల నాటి చరిత్ర ఉంది. గోల్కొండను పాలించిన కుతుబ్ షాహీ వంశ రాజుల కాలం (ముఖ్యంగా తానీషా కాలం) నుండి ఈ ఆచారం వస్తోంది. ఆ కాలంలో అక్కన్న, మాదన్న అనే ఇద్దరు సోదరులు గోల్కొండ రాజ్యంలో ప్రధానమంత్రులుగా ఉండేవారు. వారు గోల్కొండ కోటపై ఉన్న జగదాంబిక అమ్మవారి (ఎల్లమ్మ తల్లి) ఆలయాన్ని ఎంతో భక్తితో పూజించేవారు.
ఆషాఢ మాసం రాగానే వర్షాల వల్ల వచ్చే మహమ్మారి రోగాల నుండి ప్రజలను కాపాడాలని, రాజ్యం సుభిక్షంగా ఉండాలని అమ్మవారికి మొదటి బోనం సమర్పించే సాంప్రదాయాన్ని వారు ఇక్కడే ప్రారంభించారు. నాటి ముస్లిం పాలకులు కూడా హిందూ ముస్లిం భాయ్-భాయ్ సంస్కృతికి అద్దం పడుతూ ఈ ఉత్సవాలకు పూర్తి సహకారం అందించేవారు. ఆనాటి నుండి నేటి వరకు, గోల్కొండ అమ్మవారే ‘తెలంగాణ పెద్దమ్మ’ (రాష్ట్రానికే పెద్ద దిక్కు) కాబట్టి, ఆమెకు తొలి బోనం సమర్పించడం ఒక ఆచారంగా మారింది.
తొమ్మిది వారాల ఉత్సవం
గోల్కొండ బోనాల మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇక్కడ ఉత్సవాలు కేవలం ఒక్క రోజుతో ముగిసిపోవు. ఆషాఢ మాసంలో వచ్చే ప్రతి గురువారం, ఆదివారం చొప్పున మొత్తం తొమ్మిది వారాల పాటు గోల్కొండ కోటలో ఘనంగా పూజలు జరుగుతాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున అధికారులు అమ్మవారికి పట్టు వస్త్రాలు సమర్పించిన తర్వాతే అధికారికంగా ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ మొదటి బోనం సమర్పించిన తర్వాతే హైదరాబాద్లోని మిగిలిన ప్రాంతాలైన సికింద్రాబాద్ ఉజ్జయిని మహంకాళి, పాతబస్తీ లాల్ దర్వాజ వంటి ఆలయాలలో బోనాల ఉత్సవాలు వరుసగా మొదలవుతాయి.
సాంప్రదాయం, నమ్మకం
హైదరాబాద్ నగరానికి గోల్కొండ కోటే మూలస్తంభం లాంటిది. అందువల్ల కోటపై ఉన్న అమ్మవారిని శాంతింపజేస్తే, నగరం మొత్తం చల్లగా ఉంటుందని భక్తుల నమ్మకం. బంజారా దర్వాజ నుండి ప్రారంభమయ్యే తోటం (ఊరేగింపు) కోట పైవరకు అత్యంత వైభవంగా సాగుతుంది. పోతురాజుల విన్యాసాలు, ఘటాల ఊరేగింపుతో కోట పరిసర ప్రాంతాలన్నీ ఆధ్యాత్మిక శోభను సంతరించుకుంటాయి.
భక్తి శ్రద్ధలకు నిదర్శనం
గోల్కొండ బోనాలు అనేవి కేవలం ఒక ప్రాంతానికి పరిమితమైనవి కావు. అవి తెలంగాణ సంస్కృతికి, చారిత్రక వైభవానికి, భక్తి శ్రద్ధలకు నిదర్శనం. అందుకే “తొలి బోనం గోల్కొండ కోటకే” అనే ఆచారాన్ని ఇప్పటికీ మన సంస్కృతిలో ప్రాణప్రదంగా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారు.
Also Read: Sunflower Seeds: చిన్న గింజలు.. సూపర్ బెనిఫిట్స్! ఇవి రోజూ తింటే..!
