Earth Smell: వర్షం కురిసేముందు మట్టి వాసన(Earth Smell) రావడం ఎప్పుడైనా గమనించారా.. ఎండకాలం ముగిసి, మొదటి వర్షపు బొట్టు వేడి నేలను తాకినప్పుడు ఒక అద్భుతమైన, మనసుకు ఆహ్లాదాన్నిచ్చే మట్టి వాసన వస్తుంది. ఈ వాసనను ఇష్టపడని వారుండరు. అయితే, ఎండిపోయిన మట్టిపై నీరు పడగానే ఈ పరిమళం ఎందుకు వస్తుంది? దీని వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ కారణం ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా.. శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, ఈ మట్టి వాసనకు ప్రధానంగా మూడు ముఖ్యమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయి.
1. పెట్రికోర్ (Petrichor), జియోస్మిన్ (Geosmin)
1964లో ఆస్ట్రేలియా శాస్త్రవేత్తలు ఈ వర్షపు మట్టి వాసనకు ‘పెట్రికోర్’ (Petrichor) అని పేరు పెట్టారు. నేలలో ఉండే ‘యాక్టినోమైసైట్స్’ (Actinomycetes) అనే బ్యాక్టీరియా ఈ వాసనకు ప్రధాన కారణం. నేల ఎండిపోయినప్పుడు ఈ బ్యాక్టీరియా ‘జియోస్మిన్’ (Geosmin) అనే ఒక రసాయన సమ్మేళనాన్ని (Chemical Compound) విడుదల చేస్తుంది. వర్షపు బొట్లు నేలను తాకగానే, మట్టిలోని చిన్న చిన్న గాలి బుడగలు పైకి వచ్చి పగిలిపోతాయి. ఆ సమయంలో జియోస్మిన్ గాలిలో కలవడం వల్ల మనకు ఆ కమ్మని మట్టి వాసన లభిస్తుంది. మానవ ముక్కు జియోస్మిన్ వాసనను అత్యంత సున్నితంగా పసిగట్టగలదు.
2. మొక్కల నుండి విడుదలయ్యే నూనెలు (Plant Oils)
ఎండాకాలంలో చెట్లు, మొక్కలు తమ విత్తనాలు మొలకెత్తకుండా మరియు నీటిని ఆదా చేసుకోవడానికి కొన్ని రకాల సహజ నూనెలను (Oils) స్రవిస్తాయి. ఈ నూనెలు నేలలోకి, రాళ్లలోకి ఇంకిపోతాయి. వర్షం పడినప్పుడు, నీటి ఒత్తిడికి ఈ నూనెలు జియోస్మిన్తో కలిసి గాలిలోకి విడుదలవుతాయి. ఇది మట్టి వాసనకు మరింత సువాసనను జోడిస్తుంది.
3. ఓజోన్ వాయువు ప్రభావం (Ozone)
కొన్నిసార్లు వర్షం పడటానికి ముందే, ఉరుములు, మెరుపులు వచ్చినప్పుడు గాలిలో ఒక రకమైన ఘాటైన వాసన వస్తుంది. మెరుపుల వల్ల వాతావరణంలోని ఆక్సిజన్ అణువులు విడిపోయి ఓజోన్ ($O_3$) వాయువుగా మారతాయి. ఆకాశంలో ఏర్పడిన ఈ ఓజోన్ గాలి ద్వారా కిందికి వీచడం వల్ల వర్షం పడకముందే మనకు ఒక రకమైన తాజాదనం లేదా వాసన తెలుస్తుంది.
ఈ విధంగా బ్యాక్టీరియా, సహజ నూనెలు, ఓజోన్ వాయువుల కలయిక వల్లనే వర్షం కురిసే ముందు మనకు అంతటి ఆహ్లాదకరమైన మట్టి సువాసన లభిస్తుంది!
Also Read: Term Life Insurance: నెలకి కేవలం రూ. 500తో. రూ.1 కోటి టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్!
