Free Train: భారతీయ రైల్వేలో టికెట్ లేకుండా ప్రయాణిస్తే భారీగా జరిమానా విధిస్తారనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే. కానీ, మన దేశంలో గడిచిన 75 ఏళ్లుగా రూపాయి కూడా టికెట్ ఛార్జీ వసూలు చేయకుండా ఉచితంగా(Free Train) ప్రయాణికులను చేరవేస్తున్న ఒక విచిత్రమైన రైలు ఉందని మీకు తెలుసా? వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నప్పటికీ ఇది అక్షరాలా నిజం. పంజాబ్ మరియు హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల సరిహద్దుల్లో నడిచే ‘భాగ్రా-నంగల్’ (Bhakra-Nangal Train) రైలులో ప్రయాణించడానికి ఇప్పటివరకు ఎవరికీ టికెట్ అవసరం లేదు!
ఈ ఉచిత రైలు వెనుక ఉన్న చరిత్ర: ఈ ప్రత్యేకమైన రైలు ప్రయాణం 1949లో ప్రారంభమైంది. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద డ్యామ్లలో ಒಂದైన ‘భాగ్రా-నంగల్’ డ్యామ్ను సట్లెజ్ నదిపై నిర్మించే సమయంలో, నిర్మాణ సామగ్రిని మరియు కార్మికులను నంగల్ నుండి భాగ్రా వరకు తీసుకెళ్లడానికి ఈ రైలు మార్గాన్ని నిర్మించారు. ఆ సమయంలో డ్యామ్ పనుల కోసం వెళ్లే ఇంజనీర్లు, కార్మికులు మరియు స్థానిక ప్రజల సౌకర్యార్థం ఈ రైలును ప్రారంభించారు. నాటి నుంచి నేటి వరకు ప్రయాణికుల నుండి ఒక్క రూపాయి కూడా టికెట్ రుసుము వసూలు చేయకుండా ఉచితంగా నడుపుతున్నారు.

ప్రయాణ మార్గం, ప్రత్యేకతలు:
ఈ రైలు పంజాబ్లోని నంగల్, హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని భాగ్రా మధ్య సుమారు 13 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణిస్తుంది. కొండలు, శవాలిక్ పర్వత శ్రేణులు మరియు సట్లెజ్ నది అందాల మీదుగా సాగే ఈ ప్రయాణం పర్యాటకులను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటుంది. మొదట్లో ఈ రైలును ఆవిరి ఇంజిన్తో నడిపేవారు, కానీ 1953 నుండి డీజిల్ ఇంజిన్తో నడుపుతున్నారు. ఈ రైలులోని పెట్టెలు (కోచ్లు) కూడా చెక్కతో (Wooden Coaches) తయారు చేయబడినవి కావడం విశేషం.
ఎందుకు ఇంకా ఉచితంగా నడుపుతున్నారు? భాక్రా బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు నిర్వాహక మండలి (BBMB) ఈ రైలును నిర్వహిస్తోంది. డ్యామ్ నిర్మాణం వెనుక ఉన్న భారతదేశ శ్రమను, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని మరియు చరిత్రను గుర్తుచేసుకోవడానికి సంకేతంగా ఈ రైలును ఉచితంగానే కొనసాగిస్తున్నారు. ఆదాయం కంటే ఈ చారిత్రక ప్రాధాన్యతకే ప్రభుత్వం ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. రోజూ వందలాది మంది విద్యార్థులు, పర్యాటకులు మరియు గ్రామస్తులు ఈ ఉచిత ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని వినియోగించుకుంటున్నారు.
![]()
మరపురాని అనుభూతి:
టికెట్ కలెక్టర్లు (TTE) కానీ, టికెట్ కౌంటర్లు కానీ లేని ఈ ‘భాగ్రా-నంగల్’ రైలు మన దేశంలో ఒక అద్భుతమైన చారిత్రక సంపద. మీరు కూడా పంజాబ్ లేదా హిమాచల్ ప్రదేశ్ సందర్శించినప్పుడు ఈ ఉచిత రైలు ప్రయాణాన్ని అనుభవించడం ఒక మరపురాని అనుభూతిగా మిగిలిపోతుంది.
Also Read: Banana: అరటిపండు ఈ టైమ్లో తింటే చాలా డేంజర్..!
